Η Κούβα του σήμερα και η Αλβανία του χθες

CeBlBBvW8AAjMoC
Με αφορμή την επίσκεψη Barack Obama, βλέπω εικόνες από την (πραγματική) Κούβα. Αν αφαιρέσεις τα παλιά αυτοκίνητα στους δρόμους, εκπληκτικά ίδια εικόνα με την Αλβανία του ’80. Εκπληκτικά ίδια. Μόνο που σε μας, δεν υπήρχε απολύτως καμιά ιδιωτική πρωτοβουλία και τα πάντα άνηκαν στο κόμμα.
Δεν ξέρω, αν αυτό που νιώθω, βλέποντας τις εικόνες, είναι νοσταλγία ή αν τρέμω από τις μνήμες. Ίσως και τα δυο. Όχι. Τίποτα δε νοσταλγώ από αυτό που πέρασα, εγώ και όλοι όσοι ζήσαμε σε εκείνη την κόλαση που μας την παρουσίασαν ως «δικτατορία του προλεταριάτου», αλλά οι σκέψεις πάνε αυτόματα στα χρόνια της αθωότητας. Τότε που στα 14, ξεκίνησα να γράφω ποιήματα. Τότε που όλα τα ποιήματα, ακόμα και αυτά που έγραφε ένα παιδί 14 ετών, έπρεπε να περάσουν από έλεγχο. Αναγκαστικά έπρεπε να μιλάνε για «τις κατακτήσεις του Κόμματος με τα μαθήματα του Ηγέτη μας, ως μπούσουλα».
Θυμάμαι ένα αστείο περιστατικό, για σήμερα διότι τότε δεν ήταν καθόλου τέτοιο: Μερικά από τα ποιήματα που έγραφα, δημοσιεύτηκαν στην εφημερίδα «Η Φωνή της Νεολαίας». Υπήρχαν τρεις εφημερίδες, που κυκλοφορούσαν σε όλη στη χώρα: Μία του Κόμματος, μια της Νεολαίας (του) και ένα των «Συνδικάτων». Κάθε νομός μετά, είχε συνήθως και μια τοπική εφημερίδα. Αλλά όλες ήταν προπαγανδιστικά όργανα του καθεστώτος.
Ήταν αρχές του ’84. Θα ερχόταν το τοπικό συνεργείο της Κρατικής Τηλεόρασης στο σχολείο μας, 1η Λυκείου εγώ τότε, και θα με ρωτούσε «από που αντλώ την έμπνευση για να γράφω;».  Παιδί από την επαρχία, έγραψε ποιήματα και διαβάστηκαν σε όλη τη χώρα. Μεγάλο «κατόρθωμα». Και ο καθηγητής της λογοτεχνίας, για να είναι σίγουρος για αυτό που θα πω, για να μην έχει και ο ίδιος τίποτα μπλεξίματα, μου έκανε την ίδια μέρα, κάνα μισάωρο ιδιαίτερα. «Τα γράφω, εμπνευσμένος από τα μαθήματα του συντρόφου Enver και τις οδηγίες του Κόμματος», ήταν το σημείο κλειδί.
Ήρθε το συνεργείο. Τα είπα «νεράκι». Αυτά που μου είπε ο καθηγητής.  Αλλά ήθελαν κι άλλο. Είπα ο,τι ήθελαν. «Αυθόρμητα». Αν και στην πραγματικότητα, τα έγραφα για την πρώτη κοπέλα που είχα ερωτευτεί στη μέχρι τότε ζωή μου.

Θυμάμαι με κάποια νοσταλγία τα χρόνια εκείνα. Για τους φίλους, τους ανεκπλήρωτους νεανικούς έρωτες. Που μόνο στα ποιήματα τόλμησαν να ειπωθούν. Ανάμεσα σε ρήματα με το Κόμμα και τον «Ηγέτη». Θυμάμαι με νοσταλγία και το σπίτι μου.

Αλλά τρέμω από τις μνήμες, ταυτόχρονα. Δεν υπάρχει τίποτα χειρότερο, από την στέρηση της ελευθερίας. Πιο πέρα, ο θάνατος. Δεν υπάρχει χειρότερο από το να θεωρούν οι πολιτικοί ή ένας πολιτικός, ότι μόνο αυτός ή αυτοί μπορούν και όλοι οι άλλοι είναι άχρηστοι. Η φυλάκιση πολιτικών αντιπάλων, απλά και μόνο επειδή θεωρούν ότι δεν είσαι θεός, που εσύ έχεις πειστεί ότι είσαι, είναι η πραγματική εκτέλεση της Ελευθερίας.
Εκεί που τα κόμματα θεωρούν ότι δεν κάνουν λάθη και ότι μόνο αυτά μπορούν να έχουν εξουσία, βλέπεις εικόνες σαν της σημερινής Κούβας και της χθεσινής Αλβανίας. Παρόλο που η σύγκριση αδικεί την σημερινή Κούβα. Και επειδή είναι σε καλύτερη μοίρα από την Αλβανία του Enver Hoxha και επειδή ζει κάτω από τόσο σκληρό εμπάργκο για τόσα πολλά χρόνια.
Advertisements