Η πρόταση για τους μετανάστες

Των Στέφανου Μάνου και Γιάννη Κτιστάκι*

Η ΔΡΑΣΗ δεν σας υπόσχεται ότι το σύνθετο ζήτημα της μετανάστευσης θα λυθεί μέσα σε λίγες ημέρες και μάλιστα, όλως τυχαίως, λίγο πριν τις κάλπες. Και τούτο διότι το ελληνικό κράτος δεν έχει κάνει την απαραίτητη προετοιμασία για την επίλυσή του. Ειδικότερα:

Α. Το κράτος δεν έχει ποτέ μετρήσει τους μετανάστες. Όχι μόνον στο σύνολό τους αλλά, κυρίως, στις κατηγορίες τους. Δεν ξέρει πόσοι, κατά προσέγγιση βεβαίως, είναι από την Σομαλία, πόσοι από το Πακιστάν και πόσοι από την Νιγηρία ή το Αφγανιστάν. Αυτό έχει σημασία διότι, όπως όλοι γνωρίζουμε, ο Σομαλός δεν μπορεί να γυρίσει πίσω στην χώρα του, επομένως, κάθε προσπάθεια αναγκαστικής ή άλλης επιστροφής του αποκλείεται. Το αντίθετο συμβαίνει με τον Πακιστανό ή τον Αφγανό. Επίσης, το κράτος δεν ξέρει την τυχόν απασχόλησή τους: άλλη κατηγορία είναι οι οικιακοί βοηθοί, που ενισχύουν την οικονομία και την κοινωνική συνοχή, και άλλοι οι αυτοαπασχαλόμενοι (πουλώντας παλιά σίδερα ή τσάντες), που «τσακίζουν» το εμπόριο.

Β. Το μέτρημα θα βοηθήσει να δοθούν οι αποτελεσματικότερες λύσεις για κάθε κατηγορία. Για παράδειγμα, ήδη τους δύο πρώτους μήνες του 2012 χίλιοι Πακιστανοί, Αφγανοί και Νιγηριανοί γύρισαν στην χώρα τους, μέσω των κινήτρων του προγράμματος οικειοθελούς επαναπατρισμού που εκτελεί ο Διεθνής Οργανισμός Μετανάστευσης με Κοινοτικά κονδύλια. Αν το ελληνικό κράτος γνώριζε τον αριθμό των Πακιστανών, Αφγανών και Νιγηριανών, τότε θα μπορούσε αξιόπιστα να ζητήσει περαιτέρω –άμεση– οικονομική ενίσχυση από την Ε.Ε. για ένα ταχύ πρόγραμμα επαναπατρισμού.
Το μέτρημα, όμως, σημαίνει ταυτόχρονα και δημόσια ασφάλεια και υγεία. Μετράω, όχι απλώς για να ζητάω κονδύλια, αλλά για να έχω τα προσωπικά στοιχεία του μετανάστη (φωτογραφία, δακτυλικό αποτύπωμα, ιατρικός έλεγχος/DNA και χώρα προέλευσης) σε βάση δεδομένων και να μπορώ να ελέγχω την εγκληματικότητα.

Γ. Πώς μπορεί σήμερα να γίνει το μέτρημα; Νομοθετική προετοιμασία για το μέτρημα έχει ήδη γίνει. Ο νόμος 3907/2011 είναι ένα ικανοποιητικό νομικό πλαίσιο. Ο νόμος αυτός βασίζεται στην λειτουργία ικανού αριθμού Κέντρων Υποδοχής των μεταναστών στις πύλες εισόδου της χώρας. Εκεί θα γίνεται το μέτρημα. Εκεί θα ξεχωρίζουν οι αιτούντες άσυλο (π.χ. Σομαλοί) από τους λοιπούς (άρθρο 11). Εκεί τα ασυνόδευτα παιδιά και τα θύματα trafficking από τους ενήλικες. Εκεί εξειδικευμένο προσωπικό (διερμηνείς κ.λ., άρθρο 9) θα εντοπίζει ποιός εκ των χωρίς χαρτιά μεταναστών θα επαναπροωθείται π.χ. στην Συρία μέσω Τουρκίας ή ποιός θα παραμένει στο Κέντρο Υποδοχής για να προωθηθεί με άλλο μέσο στην χώρα του. Εκεί δε, με ταχύρρυθμες διαδικασίες, θα εξετάζονται αιτήματα ασύλου και θα απορρίπτονται τα καταχρηστικά. Τέλος, εκεί θα γίνεται και η καταγραφή των προσωπικών τους στοιχείων (άρθρο 7).

Στο ερώτημα γιατί θα προσέλθουν να μετρηθούν στα ελληνικά σύνορα οι μετανάστες η απάντηση είναι γιατί θα λάβουν ένα ειδικό καθεστώς αναβολής της επιστροφής τους που θα τους καταστήσει ασφαλείς για ένα χρονικό διάστημα, γιατί το κόστος της λαθραίας μετακίνησής τους μέχρι τα σύνορα (και όχι την πλατεία Ομονοίας) είναι μειωμένο και γιατί οι «συγχωριανοί» τους που θα βρίσκονται στην Αθήνα εφοδιασμένοι με νόμιμα χαρτιά, επί το πλείστον, δεν θα τους βοηθήσουν διότι, αλλιώς, θα υποστούν οι τελευταίοι την κύρωση της οριστικής απομάκρυνσής τους από την Ελλάδα.

Ταυτόχρονα, βεβαίως, με την πλήρη εφαρμογή του νόμου 3907/2011 η Ελληνική Αστυνομία θα πρέπει να ασκήσει κάθε αποτελεσματικό έλεγχο στην Αθήνα, στην Πάτρα και στις λοιπές πόλεις. Τούτο σημαίνει ότι, με εκτεταμένες επιχειρήσεις, θα συλλάβει όλους τους παράνομους, θα καταγράψει τα προσωπικά τους στοιχεία και θα τους επαναπροωθήσει άμεσα στις χώρες τους. Αν δεν μπορεί να το κάνει άμεσα ή αποτελεσματικά, τότε, έχοντας ολοκληρώσει το μέτρημα, θα ζητήσει άμεση βοήθεια από την Ε.Ε., πάλι όμως ανά κατηγορία πληθυσμού (π.χ. Σομαλία, Πακιστάν). Στους λοιπούς θα χορηγήσει μικρής διάρκειας –ανανεώσιμη- άδεια παραμονής. Οριστικό τέλος, όμως, στην γκρίζα ζώνη της παρανομίας.

Το τείχος στον Έβρο ενδέχεται να μην λύσει το πρόβλημα, αντιθέτως να γεννήσει σοβαρά νομικά ζητήματα (Σύμβαση της Γενεύης για τους Πρόσφυγες, που δεσμεύει 150 κράτη). Στην πράξη, μάλιστα, λίγα θα συνεισφέρει διότι η ροή της παράνομης μετανάστευσης θα μετατοπιστεί στα νησιά. Αν οι μετανάστες έχουν λόγο (γεωγραφικό ή άλλο) να έλθουν από τα ελληνικά σύνορα, θα τα διασχίσουν πάση θυσία. Αν δεν τα καταφέρουν να περάσουν στο ελληνικό έδαφος, θα συγκεντρωθούν μπροστά στο τείχος ανά χιλιάδες, δημιουργώντας μείζονα ανθρωπιστική κρίση. Το παράδειγμα της Αγγλίας είναι ενδεικτικό: η χώρα είναι εκτός Σένγκεν, έχει δύσκολη πρόσβαση από την ηπειρωτική Ευρώπη διότι είναι νησί αλλά οι παράνομοι μετανάστες υπολογίζονται μεταξύ 417.000-863.000 (πηγή: E.U., Fundamental Rights Agency, 2011).

Όσοι βρίσκονται ήδη στην χώρα, πρέπει να μπορούν να αποκτήσουν άδεια παραμονής και εργασίας στην χώρα, ανάλογα με την εργασιακή ειδικότητα του καθενός ή τις ανάγκες της οικογενειακής επανένωσης. Πώς; Μέσω μίας ανοιχτής, αξιόπιστης και ταχείας διαδικασίας, χωρίς παράβολα ή άλλα έξοδα, με την σύμπραξη των θεσμοθετημένων από τον Καλλικράτη Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών των Δήμων.

Η ΔΡΑΣΗ πιστεύει ότι η μετανάστευση, εντός ενός οργανωμένου κράτους δικαίου, είναι θεμιτή για την χώρα και την οικονομία της. Είναι πλούτος για την χώρα και τον πολιτισμό της. Πιστεύει δε ότι εξίσου θεμιτή είναι και για τον μετανάστη, που ήδη βρίσκεται στην χώρα ή θα έλθει στο μέλλον, η παγίωση μίας απλής, νόμιμης, ταχείας, αξιόπιστης και διαφανούς διαδικασίας που θα τον οδηγεί στην χορήγηση ή στην άρνηση χορήγησης της κάρτας διαμονής και την απομάκρυνσή του. Η ΔΡΑΣΗ θεωρεί ότι η γκρίζα ζώνη της γραφειοκρατίας, οι ευμετάβλητοι κανόνες και τα μπαξίσια δεν αναχαιτίζουν κανένα κύμα μετανάστευσης, αντιθέτως το γιγαντώνουν.

Κοντολογίς, τα βήματα:

  1. Πάταξη του οργανωμένου εγκλήματος (μαστροπεία, μαφία). Να ξεχωρίσουν άμεσα οι εγκληματίες από τους παράνομους μετανάστες. Οι εγκληματίες αλλοδαποί θα κρατούνται στα σωφρονιστικά ιδρύματα.
  2. Στελέχωση της αστυνομίας και με μετανάστες.
  3. Άμεση εφαρμογή του νόμου 3907/2011. Άμεση έκδοση των απαιτούμενων 4 προεδρικών διαταγμάτων (άρθρα 5(2), 5(3) και 8(12)) και των δεκάδων υπουργικών αποφάσεων.
  4. Αρχίζουν να λειτουργούν τα Κέντρα Υποδοχής στα σύνορα, με κονδύλια που ήδη έχουν εγκριθεί από την Ε.Ε.. Αρχίζει το μέτρημα.
  5. Ζητούνται νέα κονδύλια και διπλωματική βοηθεία από την Ε.Ε. με βάση το μέτρημα. Παγίωση της διαδικασίας επαναπροώθησης προς χώρες όπως το Πακιστάν, το Αφγανιστάν, το Μαρόκο, η Νιγηρία κ.λ.
  6. Εκτεταμένες αστυνομικές επιχειρήσεις στην Αθήνα, την Πάτρα και αλλού για να μετρηθούν όσοι προϋπήρχαν πριν την έναρξη των Κέντρων Υποδοχής. Ταυτόχρονη καταγραφή των προσωπικών τους δεδομένων τους.
  7. Αξιόπιστη, διαφανής και δωρεάν διαδικασία άμεσης χορήγησης μικρής –ανανεούμενης- διάρκειας άδειας παραμονής σε όσους ζουν στην χώρα και αποδεικνύουν εργασιακή απασχόληση ή ανάγκη οικογενειακής επανένωσης.
  8. Ενίσχυση των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών των Δήμων.

Τα δύο μεγάλα κόμματα, υπεύθυνα για την σημερινή κατάσταση και στον χώρο της μετανάστευσης, έχουν συμφωνήσει να σας κοροϊδέψουν και πάλι αυτές τις ημέρες, προσπαθώντας να αντλήσουν ψήφους με «στρατόπεδα» για τους μετανάστες και τηλεοπτικές κάμερες να καταγράφουν την δήθεν αποφασιστικότητά τους. Χωρίς σχέδιο, χωρίς προετοιμασία, θα τα κάνουν μούσκεμα, όπως έκαναν και στην οικονομία. Αλήθεια, για να τους δοκιμάσετε, ρωτήστε τους, πόσα «στρατόπεδα» θα φτιάξουν; Μπορούν εκεί να χωρέσουν και τους περίπου 450.000 παράνομους μετανάστες που βρίσκονται σήμερα στην Ελλάδα; Γιατί αν δεν τα καταφέρουν, είτε είναι απροετοίμαστοι, είτε δεν θα λύσουν το «πρόβλημα» έτσι όπως σας τοπαρουσιάζουν, είτε και τα δύο μαζί. Τους εμπιστεύεστε ακόμα;

*Ο Στέφανος Μάνος είναι πρόεδρος της Δράσης και ο Γιάννης Κτιστάκις λέκτορας της Νομικής Σχολής ΔΠΘ και μέλος της Κ.Ε. της Δράσης.

Το άρθρο δημοσιεύτηκε στο protagon

Advertisements